چگونه با کار تیمی حرفه‌ای قد استارتاپمان را بلندتر کنیم؟

چالش‌ها و مهارت‌های کار تیمی

0

چگونه با کار تیمی رنگ و بوی تازه به کار دهیم؟ کار تیمی حلقه گمشده موفقیت‌‌های استارتاپ‌هاست. کار گروهی چیست؟ چطور خروجی کار را با تیم‌ورک متحول کنیم؟

وقتی اسم کار تیمی می­‌آید بیشتر آدم‌ها ذوق‌زده می­شوند و حس مثبتی از درگروه‌بودن دارند. اگر بخواهیم به تعریف علمی کار تیمی اکتفا کنیم، باید بگوییم که تیم از جمع ۲ نفر و بیشتر تشکیل شده است؛ اما آیا می‌توان کار گروهی را اینگونه، ساده، تعریف کرد؟ در این مقاله برآنیم که شما را با چندوچون کار تیمی آشنا کنیم.

جادوی کار تیمی

مهارت کار تیمی چگونه تعریف می‌­شود

بیشتر کارفرمایان با کارکنان‌شان در موقعیت‌های مختلفی کار می‌کنند. آنها می‌توانند محیط را برای کارمندان‌شان سرشار از صمیمیت و دوستی کنند یا اینکه به هیچ‌ یک از آنها اجازه نفس‌کشیدن ندهند. امروز، با مطالعه کسب‌وکارهای مختلف در می‌یابیم که قله‌های مطرح‌شدن را آنهایی فتح می‌کنند که فضای گرم و دوستانه‌ای را در محیط کار مهیا کرده‌اند.

کار تیمی در عمل برقراری تعامل میان کارکنان یک سازمان است. مفهوم تعامل هسته اصلی کار تیمی است. تعامل باید در عین رعایت روابط حرفه‌ای کارکنان را به هم نزدیک کرده، کار هر کارمند بستر را برای کار دیگری مهیا کند.

کار تیمی عبارت است از کمک‌رسانی به هم‌تیمی برای کامیابی در راه هدفی مشترک.

در کار گروهی موفق نقش آدم‌ها مشخص است و مهارت‌های ارتباطی گسترش و توسعه می‌یابد و افراد نقششان را بهتر ایفا می‌کنند. اهمیت کار تیمی به قدری است که می‌توان گفت تا حدی ضامن انجام تکلیف‌های گروه است.

کار تیمی چگونه جلو می رود

تیم‌ها چند دسته‌اند؟

مدیران باید گروه موردنظرشان را با توجه به نوع مجموعه و نیازهای آن در ذهن مجسم یا روی کاغذ طراحی کنند و بعد به اجرای طرح بپردازند. مسئولیت مدیر پیاده‌سازی صرف الفبای کار تیمی نیست. او باید روند تیم ورک را بی‌وقفه بررسی و بر اجرای آن نظارت کند و درصدد رفع هر گونه نقصانی برآید.

عدم نظارت بر کار تیم به این معنی است که بخشی از فرایند مزبور چنان که باید کارآمد نبوده یا فشار کار روی بخشی از گروه بوده و بخش دیگر وظایفش را انجام نداده است. فقدان عدالت در تقسیم وظایف موجب فرسودگی برخی از اعضای تیم و فروپاشی آن می‌شود. از دست دادن اعضا ضربه‌ای کاری به تیم وارد می‌کند.

در ادامه به برخی نمونه‌های کار تیمی اشاره شده است:

کار تیمی نیازمند نظارت رهبر است

تیم‌های سنتی در مقابل تیم‌های غیررسمی و صمیمی

مبنای طراحیِ بیشترِ تیم‌های غیررسمی اهداف اجتماعی است، در حالی که برنامه تیم‌های سنتی یا رسمی بر اساس هدف مشخصی ریخته شده است. مثلاً اعضای گروه‌های غیررسمی حین صرف غذا درباره مشکلات کاری تبادل نظر می‌کنند.

چنین تیمی بر مبنای ساختار واضح و مشخصی تأسیس نشده است؛ ولی ظرفیت بسیاری در حرکت به سوی هدف دارد. در مقابل، تیم‌های رسمی و سنتی با ساختاری سفت‌وسخت طراحی شده‌اند. در تیم‌های رسمی هدف پیش از تفویض وظایف مشخص شده است و همه قدم‌ها در جهت رسیدن به آن برداشته می‌شود. فرهنگ کار تیمی را نوع تیم مشخص می‌کند.

تیم رسمی و تیم سنتی

تیم‌های شخص‌محور

تیم‌های شخص‌محور هدف را شناسایی می‌کنند و همه کارکنان در راستای نیل به آن دست به تلاش می‌زنند. اعضای چنین تیمی با اشتیاق بیشتری کار می‌کنند و نسبت به تیم‌های سنتی متعهدترند. اعضای تیم‌های شخص‌محور مسئولیت‌پذیرتر و وفادارترند. این گروه‌ها نوآور و خلاق‌اند.

در اینگونه تیم‌ها روابط رئیس و مرئوسی به چشم نمی‌خورد و از هرگونه پیشنهاد نو و خلاقانه‌ای استقبال می‌شود و اعضا احساس می‌کنند که مجموعه متعلق به خودشان است.

کار تیمی شخص محور

گروه‌های رهبری و گروه‌های حل مسئله

در کارهای تیمیِ از نوع رهبری دو گروه رهبری و حل مسئله وجود دارد. تیم‌های رهبری را گروهی از مدیران یا رهبران سازمان تشکیل می‌دهند که با هدف تشویق کارکنان به کار تیمی دور هم جمع شده‌اند. تیم‌های حل مسئله نیز به تیم‌های رهبری شباهت دارند، چرا که اعضای مختلف را به‌منظور حل مسائل سازمان دور هم جمع می‌کنند.

عملکرد مؤثر تیم‌های رهبری و حل مسئله در گرو این است که به کارکنانشان بقبولانند هزینه کناره‌گیری از تیم بیش از هزینه مشارکت گروهی است.

کار تیمی مجازی

گروه‌های مجازی

استفاده از تکنولوژی روز (نرم‌افزارها و گزینه‌های چندرسانه‌ای) بسیار افزون‌تر شده است. به همین دلیل، سازمان‌ها از این پلتفرم‌ها بیشتر بهره می‌گیرند و همین موجب افزایش گروه‌های مجازی شده است. شاید گروه‌های مجازی سنتی، غیررسمی یا شخص‌محور باشند. این گروه‌ها با چالش‌های زیادی دست‌وپنجه نرم می‌کنند. مثلاً افراد از فضاها به یک اندازه استفاده نمی‌کنند یا اعضایی که با یکدیگر ملاقات نمی‌کنند در برقراری ارتباط مؤثر ناتوانند.

مدیریت صحیح کار تیمی حرکت افراد گروه را در جهت رسیدن به هدف مشخص تسریع می‌کند.

کار گروهی و استارتاپها

استارتاپ‌های موفق از چه نوع گروه‌هایی بهره می‌برند؟

همانطور که پیشتر ذکر شد، نوع گروه را فعالیت و کسب‌وکار آن تعیین می‌کند. استارتاپ‌ها بالذات پرچمدار کاری نو و بکرند و بقایشان در گرو حل‌وفصل گروهیِ امور است.

مطالعه کسب‌وکارهای استارتاپی روشن می‌کند که گروه انتخابیِ آنها برای کار گروهی شان آمیخته‌ای است از گروه‌های غیر‌رسمی، شخص‌محور و مجازی

آنها کسب‌وکارهای استارتاپیشان را به‌یُمن استفاده از ابزارهای اینترنتی و شبکه‌های مجازی معرفی می‌کنند و بقای بسیاری از این مشاغل به اینترنت مربوط است.

کمتر استارتاپی در فضای گروه‌های سنتی حضور دارد. بنیانگذاران استارتاپ‌ها غالباً جوان هستند و به دنبال فضایی که در آن حس بهتر و خیال آسوده‌تری داشته باشند.

مدیران استارتاپی در جهت ارتقاء مهارت‌های فردی اعضای تیم چکار کنند؟

مهارت های لازم برای کار تیمی

ساختن تیم موفق و کارآمد نیازمند پرورش ویژگی‌های اعضای تیم است. در واقع، تیم را مجموعه‌ای از مهارت‌ها می‌سازد. بسیاری از شرکت‌های موفق بین‌المللی برای اعضای تیمشان کارگاه‌ها و کلاس‌ها برگزار می‌کنند و از مربی‌های مختلف دعوت به عمل می‌آورند و چگونگی کار تیمی را آموزش می دهند.

عده‌ای هم کارکنان را تشویق می‌کنند که به مطالعه این حوزه بپردازند و برای هر پیشرفت‌ امتیازی در نظر می‌گیرند. در ادامه چند مورد از این مهارت‌ها ذکر شده است:

مهارت‌های ارتباطی

مهارت ارتباطی در کار گروهی

عضو خوب تیم بودن یعنی توانایی در برقراری ارتباط مؤثر با دیگران و ارائه شفاف نظرها. بسیاری از بخش­های ارتباط در شرکت‌­های استارتاپی از طریق تلفن همراه و شبکه‌های اجتماعی انجام می­گیرد. لازمه ارتباط اجتماعی خوب حفظ لحن صمیمانه و در عین حال حرفه‌ای است. در روابط تیمی برقراری ارتباط‌های کلامی و غیرکلامی اهمیت بسیاری دارد.

خرده‌مهارت‌های ارتباطی

  • پیشنهاد‌دادن
  • همکاری
  • مشارکت در بحث‌ها
  • خلاقیت
  • تفکر انتقادی
  • بازخورددادن
  • هدف‌گذاری
  • راهنمایی‌کردن
  • تأثیرگذاری
  • مهارت استفاده از زبان

مهارت‌های مربوط به مدیریت تعارض‌ها

مدیریت تعارض کار تیمی

یکی از مهم‌ترین مهارت‌ها حل‌وفصل‌کردن مشکلاتی است که میان اعضای تیم وجود دارد. رهبر تیم  باید در جهت بهبود کار گروهی تیم اش با اعضای تیم مذاکره کند تا به اختلاف‌نظرها سر و سامان دهد و از اینکه همه اعضای تیم حس خوب و مثبتی دارند مطمئن شود.

خرده‌مهارت‌های مربوط به مدیریت تعارض‌ها

  • همکاری
  • طرح مشکلات
  • حس همدلی
  • انعطاف‌پذیری
  • هوش اجتماعی بالا
  • رهبری
  • گوش‌دادن فعال
  • تفکر منطقی
  • مذاکره
  • حل مسئله

 

مهارت گوش‌دادن

مهارت گوش دادن کار تیمی

گوش‌دادن از دیگر مهارت‌های کلیدیِ کار تیمی است. رهبر گروه باید پای صحبت تک‌تک کارمندان بنشیند و ایده‌های کارآمد را از ایده‌های غیرکارآمد تمییز دهد. مثلاً نسبت به صحبت‌های آنها بی‌تفاوت نباشد و از آنها سؤال بپرسد یا از زبان غیرکلامی استفاده کند و سری تکان دهد تا ثابت کند که به صحبت‌های افراد تیم بی‌توجه نیست.

ذکر خلاصه‌ای از صحبت‌های عضو گروه نشانگر گوش‌سپردن به صحبت‌های اوست.

خرده مهارتهای گوش دادن

  • پرسیدن سؤالات روشنگرانه
  • تفکر انتقادی
  • برقراری ارتباط چشمی
  • بازخورددادن
  • تصمیم‌گیری گروهی
  • گوش‌سپردن به نگرانی‌ها
  • صبوری

مهارت‌های مربوط به احساسات متقابل بین اعضای گروه

اعتماد بین اعضای تیم

اگر می‌خواهید عضو مورد اعتمادی باشید، باید به نظم زمان‌های تعیین‌شده برای انجام کارها وفادار بمانید و همه وظایفتان را به دقت انجام دهید. وفاداری نسبت به وظایف شخصی حرفه‌ای‌گری شما را نشان می‌دهد.

همچنین، به اعتماد همکارانتان نسبت به شما می‌افزاید. انسان قابل اعتماد در انجام این کارها مهارت دارد:

  • تعهد
  • برقراری ارتباط
  • اعتماد به نفس
  • استقلال
  • انعطاف‌پذیری
  • کمک‌رسانی
  • صداقت
  • رهبری
  • توانایی انجام چند وظیفه

مهارت احترام‌گذاشتن اعضا به یکدیگر

احترام درکار تیمی

وقتی به اعضای تیمتان احترام بیشتری بگذارید و به نظرهایشان گوش فرا دهید، آنها نیز در برقراری ارتباط مشتاق‌تر می‌شوند. انجام چند کار ظاهراً ساده و بی‌اهمیت حس محترم‌بودن را در میان اعضای تیم برمی‌انگیزد، کارهایی چون صداکردن اعضا به اسم کوچک، برقراری ارتباط چشمی و گوش‌دادن فعالانه. با بهره‌مندی از این خرده‌مهارت‌ها حس احترام را برانگیزید:

  • تشویق
  • ردوبدل‌کردن نظرات
  • مهارت‌های بین فردی
  • ارتباطات زبانی

 

دیگر مهارت‌های کار تیمی

  • توانایی گزارش و شرح وظایف نوشتن
  • خلاق‌بودن
  • مهارت تصمیم‌گیری
  • مهارت تفویض مسئولیت‌ها
  • نوآوری
  • مهارت‌های مربوط به مدیریت پروژه
    • مهارت حمایتگری
    • مهارت مدیریت زمان

     

    ویژگی‌های تیم‌های موفق

کار تیمی موفق

تیم موفق و کارآمد نیز نیازمندی‌های مختص به خود را دارد. چنین تیمی استراتژی درستی اتخاذ کرده است و فرایندهای تعریف‌شده‌ای دارد. در ادامه برخی ویژگی‌های تیم موفق را برخواهیم شمُرد.

شفافیت

یکی از مفاهیم کلیدی کار تیمی شفافیت است، به معنای مشخص و واضح‌بودن همه چیز. باید همه اطلاعات مورد نیاز، برنامه‌ها و چالش‌ها برای همه افراد گروه واضح و مشخص باشد. اعضای تیم باید در جریان امور باشند و بدانند دیگر اعضا چکار می‌کنند. علاوه بر این، باید بدانند که چرا همکارشان مشغول انجام فلان کار است. بهتر است که همه اعضای تیم در جریان کوچکترین وظایف یکدیگر باشند تا اگر یکی از آنها غفلت کرد جای خالی‌اش را پر کنند.

هدف‌های مشخص

تیم ورک شما وقتی مثمرثمر خواهد بود که اهداف دقیق و هوشمندانه تعریف شده باشند. لازم است که رهبر تیم، با همراهی اعضا، اهداف شفاف و مشخص و قابل محاسبه‌ای طراحی کند تا تیم در مسیر دستیابی به اهداف ضروری حرکت کند. نکته مهم این است که همه حس کنند که به هدف نزدیکند و رو به سوی آن دارند.

مسئولیت و نقش‌های واضح و مشخص

وقتی یکی از اعضای تیم سردرگم باشد و به مسئولیت‌هایش اطمینان نداشته باشد، کل کار تیمی دچار مشکل می‌شود؛ اگر مسئولیت‌ها شفاف نباشد شکست نزدیک خواهد بود و محصول نهایی کیفیت لازم را نخواهد داشت. اعضای تیم باید بدانند که چه انتظاری از آنها می‌رود و از تمامی مسئولیت‌ها و تعهدهای زمانیشان آگاه باشند. تمامی اعضا باید جزئیات را بدانند، حتی چیزهایی که به‌ظاهر بی‌اهمیت‌اند.

 فهم دستاوردها

با بررسی عوامل موفقیت استارتاپ‌ها به این نتیجه می‌رسیم که امروزه انگیزه اصلی اعضای تیم‌ها فقط پول نیست، بلکه دیده‌شدن توانایی و مهارت و نتیجه زحماتشان است. وقتی موفقیت‌ها و قدم‌های کوچک یکدیگر را تحسین کنیم، صمیمت بیشتری ایجاد می‌شود.

خلاقیت و طوفان فکری اعضای تیم را تشویق کنید

در تمامی مراحل اجرای پروژه از طوفان‌های فکری ( Brain Storm ) و ایده‌های حاصل از آنها استقبال کنید. برگزاری یک جلسه بارش فکری در طول هفته به تلاش‌های تیم رنگ‌وبوی دیگری می‌دهد. بهتر است اعضای تیم خارج از چارچوب‌های همیشگی فکر و از بستر این خلاقیت ایده‌های کارآمدی استخراج کنند.

از شبکه­‌های مجازی برای برقراری ارتباط استفاده کنید

ارتباط برقرارکردن در محیط مجازی یعنی استفاده از ابزارهای ترجیحاً قابل نصب روی دستگاه‌های مختلف موبایل و سیستم‌های رایانه‌ای.

مثلاً طراحی برنامه‌های کاربردی به انجام کارها و وظایف سازمانی کمک می‌کند. هر عضو تیم گزارش مسئولیت‌ها و فعالیت‌هایش را ثبت می‌کند و در جریان کارهای دیگر اعضای تیم قرار می‌گیرد.

چقدر فضای استارتاپ‌ها از ویژگی تیم ­ها بهره می­ب‌رند؟

کار تیمی استارتاپ موفق

اگر به فضای کاری استارتاپ‌های موفق کشور توجه کنیم، متوجه می‌شویم که کسب‌وکارهای نوپای کشور در حال حرکت به سوی این دست فعالیت‌ها هستند.

البته این مهم اجرای صحیح کارها را تضمین نمی‌کند؛ با این حال، باز هم حرکت قابل تقدیری است. استارتاپ‌ها معمولاً جلسات بارش فکری برگزار و بیشترِ بنیانگذاران از ایده‌های نو و خلاقانه استقبال می‌کنند، می توان گفت کار تیمی عضوی جدا نشدنی از فعالیت استارتاپهاست و می‌کوشند که رهبریشان دموکراتیک باشد و گوش‌هایشان شنوا.

 اگر تیم تشکیل دادیم، کدام چالش‌ها یقه‌مان را خواهد گرفت؟

چالشهای کار تیمی در استارتاپ

وقتی می‌خواهید افرادی را با ویژگی‌های مختلف گرد آورید و کار تیمی ای را آغاز کنید، باید خود را برای تنش‌های میان اعضا آماده کنید. به عنوان رهبر تیم، به یاد داشته باشید که صرف تشکیل تیم متضمن موفقیت نیست.

باید همه اعضا هوای تیم را داشته باشند و چالش‌ها و مشکل‌ها را مدیریت کنند. حال، برخی از این چالش‌های آشنا را با شما در میان می‌گذاریم:

سردرگمی اعضای تیم در ایفای نقش

میان کوشش‌های فردی و فعالیت در مقام عضوی از گروه دنیایی فرق هست. وقتی در فلان گروه کار می‌کنید مسئولیت‌های مشترکی دارید. شاید به‌اشتراک‌گذاشتن وظایف اندکی مشکل به نظر رسد. ممکن است کار تیمی، علی‌رغم مزیت‌هایش، سردرگمی ایجاد کند. مثلاً شاید افراد مسئولیت‌ها را گردن یکدیگر بیندازند.

کمبود اعتماد

وقتی عضوی به صورت فردی کار می‌کند به تنهایی تصمیم‌گرفتن عادت کرده است. شاید یکی از اعضای تیم اشتباه کند و دیگران نتوانند دوباره به او اعتماد کنند. با این حال، بهتر است که سایرین از آن خطا درگذرند و بپذیرند که انسان جایزالخطاست و بکوشند که اشتباه‌های دیگر اعضا را رفع کنند.

عدم ارتباط با دیگر اعضای تیم

یکی از چالش‌های کار تیمی ناتوانی در مراوده با اعضاست. تیم جامعه کوچکی است متشکل از اعضای درونگرا و برونگرا و احتمال اینکه افراد رابطه متفاوتی با تیم برقرار کنند زیاد است. پس بهتر است که هوای عضو دیرجوش گروه را داشت.

تفاوت‌های مربوط به استعداد

استعدادهای افراد مختص خود آنهاست و با قابلیت‌های دیگران قابل مقایسه نیست. شاید سرعت انجام کارها را همین تفاوت رقم بزند. بهتر است که اعضای گروه اشخاص را بی هیچ قضاوتی تنها با خودشان مقایسه کنند و عناوین بهتر و بدتر را به کسی نسبت ندهند.

همه تیم‌ها با چالش‌هایی از این دست مواجهند و به صرف مواجهه ایرادی متوجه گروه نیست. چالش عیب نیست؛ ایراد کار ناتوانی در مدیریت چالش‌هاست. این عیب گروه را تضعیف می‌کند.

چطور همه استارتاپ‌ها کار تیمی می‌کنند و تیم‌ها همیشه پابرجا هستند؟

در تیم‌های نوپا فرض بر این است که همه تازه‌کار و کم‌تجربه‌اند و باید شرایط را مدیریت کرد. معمولاً منابع انسانیِ استارتاپ‌ها وظیفه کنترل اوضاع را برعهده دارند و کارشان شناسایی چالش‌ها، پیش از تبدیل‌شدن به مشکل، است.

زمینه کار تیمی و تیم ورک همیشه جذاب و مورد علاقه واقع شده است. کتابها و مقالات بسیاری در این زمینه تولید و ترجمه شده است که در صورت نیاز، به لیستی از بهترین هایش در  اینجا  دسترسی دارید.

 

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.