فراتر از فیسبوک

نقش پررنگ NFT ها در زندگی دیجیتال آینده ما

0

اگرچه اعلام تغییر برند فیسبوک به متا و تشریح ایده متاورس این شرکت توسط زاکربرگ، آن هم در میانه آخرین دور از رسوایی‌های این دو، خبرساز شده، این نخستین‌بار نیست که متاورس ساخته می‌شود. به هر جهان مجازی آنلاین بزرگی که به کاربران امکان می‌دهد با آواتاری از خود در فضاهای سه‌بعدی آن زندگی دیگری را تجربه کرده و با سایر کاربران تعامل داشته باشند، متاورس گفته می‌شود. همین الان هم جهان‌های گسترده آنلاین با میلیون‌ها کاربر و گستره متنوعی از قابلیت‌ها وجود دارد و سابقه آنها به اوایل دهه ۲۰۰۰ باز می‌گردد.

پروژه‌هایی مثل Lively گوگل و Home سونی در همین دوران معرفی شدند و برخی از آنها از جمله Second Life تا امروز هم به فعالیت خود ادامه می‌دهند. حتی در مواردی مانند بازی‌های مالتی‌پلیر بزرگ آنلاین مثل WoW یا EVE شاهد به‌وجود آمدن ساختارهای پیچیده اجتماعی و حتی اقتصادی در قالب این جهان‌های آنلاین هستیم. اما آنچه متاورس زاکربرگ را از تمامی پروژه‌های مشابه قبلی مستثنی می‌کند، دو برگ برنده‌ای است که در اختیار هیچ‌یک از پروژه‌های مشابه قبلی نبوده: وجود یک پلتفرم فراگیر از شبکه‌های اجتماعی در کنار پیشرفت فناوری‌های مربوط به رمزارزها و به‌خصوص NFTها که در کنار هم می‌تواند موج چهارم اقتصاد غیرمتمرکز و مهاجرت ما به سمت استفاده از دارایی‌های دیجیتال در مراودات روزمره را سرعت ببخشد. در ادامه قصد داریم کمی بیشتر به این مفاهیم و تبعات آن در آینده نه‌چندان دور بپردازیم.

  •  NFTها شاه‌کلید متاورس فیسبوک

ریشه واژه متاورس به رمان علمی‌تخیلی نیل استیفنسن به نام Snow Crash که در سال‌ ۱۹۹۲ منتشر شده و جهانی را ترسیم می‌کند که انسانیت پس از نابودی تمدن به دنیاهای مجازی برای ادامه زندگی پناه برده، باز می‌گردد. این ایده، به‌دلیل جذابیت‌های متعدد مفهومی و روایی، بارها در فیلم‌های سینمایی به تصویر کشیده شده و همان‌طور که اشاره کردیم به‌محض پیشرفت فناوری‌ های مرتبط از جمله واقعیت مصنوعی، اینترنت و پردازنده‌های گرافیکی تبدیل به واقعیت شد. اما بسیاری از این جهان‌های مجازی، به‌رغم قابلیت‌های بسیارشان، هرگز به‌معنی واقعی کلمه فراگیر نشده و تبدیل به نیرویی تاثیرگذار در دنیای واقعی نشدند.

این بار اما نه‌تنها غولی مثل فیسبوک با منابع تقریبا نامحدود در پی تبدیل رویای جهان Ready Player One به واقعیتی ملموس و روزمره‌ است، بلکه به‌نظر می‌رسد شرایط هم برای چنین جهشی فراهم شده باشد. فیس‌بوک با نزدیک به ۳ میلیارد کاربر و اقتصادی عظیم یک اکوسیستم اجتماعی اقتصادی وسیع با گستره وسیعی از محصولات نرم‌افزاری و سخت‌افزاری در حوزه‌های کلیدی فناوری‌های مرتبط با ارتباط آنلاین واقعیت مجازی به‌شمار می‌رود. توسعه فناوری‌هایی مانند بلاکچین، رمزارزها و به‌خصوص رشد خیره‌کننده محبوبیت NFTها در سال‌های اخیر، که به ما امکان می‌دهد برای نخستین‌بار در فضای آنلاین برای مالکیت چیزهای ناملموس از هویت شخصی گرفته تا دارایی‌های دیجیتال اسناد معتبر داشته باشیم، شاه‌کلیدی است که به متاورس فیسبوک فرصت می‌دهد نقشی کلیدی در به‌کارگیری گسترده این فناوری‌ها در دنیای واقعی در آینده نه‌چندان دور ایفا کند. 

فیسبوک به‌درستی دریافته که کاربردهای عملی NFTها بسیار فراتر از مالکیت آثار هنری دیجیتال با قیمت‌های گزاف است و این تنها آغاز مسیری است که در آن فرصت‌های بی‌شماری برای کارآفرینان، مشاغل، متخصصان و سرمایه‌گذاران نهفته است. این فناوری، درست مثل گرامافون ادیسون، به ما امکان می‌دهد دارایی‌های ناپایدار خود را تبدیل به ثروت کنیم. به‌همین دلیل هم شاهد به‌کارگیری گسترده این فناوری در تمامی ابعاد این متاورس و تلاش برای ایجاد بستری مشترک به‌منظور فراهم‌کردن امکان استفاده از این اسناد دیجیتال در سراسر فضای وب و تاکید زاکربرگ بر سازگاری این پلتفرم با سایر بخش‌های اینترنت هستیم. جهانی مجازی با پایه‌هایی محکم در دنیای واقعی که می‌تواند به کمک فناوری‌های موجود از جمله واقعیت افزوده و مجازی و به‌لطف توسعه و فراگیری رمزارزها تبدیل به فضایی برای کار و زندگی ما شود. 

  • فرصت یا تهدید؟

گره‌زدن هویت افراد، دارایی‌های آنها در جهان مجازی و ارزش مالی آنها در دنیای واقعی به NFTها و تبدیل آنها به اسنادی کاربردی در زندگی روزمره دیجیتال و واقعی انقلابی دیگر در زندگی ما ایجاد خواهد کرد. همین الان هم بازی‌های مبتنی بر NFTها و بلاکچین در حال توسعه و عرضه گسترده هستند و برندها، کسب‌و‌کارها و سرمایه‌گذاران آماتور و حرفه‌ای درحال مسابقه برای ورود و کسب جایگاه در این بازار هستند. 

البته این داستان سراسر خیر و خوشی نیست و مثل هر فناوری دیگری، در کنار کاربردها و قابلیت‌های جدید باید منتظر مشکلات ناشی از فراگیری آن نیز باشیم. یک مسئله اصلی، هزینه‌های مرتبط با ثبت و به‌کارگیری موثر NFTها توسط عموم مردم است که هم‌اکنون نیز در دست توسعه است و به‌زودی شاهد عرضه راه‌حل‌های کاربردی در قالب بلاکچین‌های جایگزین برای اتریوم با هزینه‌های پایین‌تر خواهیم بود.

مسئله بعدی، مصرف انرژی قابل‌توجه و آلودگی‌های زیست‌محیطی ناشی از آن است که با توجه به مسئله گرمایش زمین، کمبود آب و منابع انرژی می‌تواند به سدی در مسیر توسعه سریع این فناوری و تبدیل آن به یک ابزار همگانی شود. درواقع شکوفایی سریع بازار NFTها و افزایش روزافزون کاربرد رمزارزها، می‌تواند تهدیدی برای محیط زیست و آینده ما هم باشد. بنابر برخی تخمین‌ها ایجاد، ثبت و فروش یک NFT روی بلاکچین اتریوم می‌تواند به‌طور متوسط تا ۲۸۲ کیلووات ساعت انرژی (معادل انتشار ۲۸۹ کیلوگرم دی‌اکسید کربن در جو) مصرف کند. این عدد برای تراکنش‌های بعدی معادل ۵۲ کیلووات ساعت (۳۰ کیلوگرم دی‌اکسید کربن) تخمین زده می‌شود که کماکان عددی قابل‌توجه است.

 با وجود عدم قطعیت نهایی این تخمین‌ها و بررسی مداوم آنها توسط جامعه علمی، شکی نیست که گسترش کاربرد این فناوری بخصوص با معرفی متاورس‌ و پلتفرم‌های رقیب که قطعا به‌زودی شاهد رونمایی از آنها خواهیم بود، می‌تواند فرصت‌های ایجاد‌شده توسط این جهان‌های مجازی را تبدیل به تهدید جدی برای زندگی واقعی ما کند. هرچند توسعه فناوری‌هایی مانند Immutable X، که برای کاهش قابل‌ملاحظه حجم اطلاعات مورد نیاز و در نتیجه مصرف انرژی لازم برای ایجاد و ثبت توکن‌های NFT بر بستر بلاکچین اتریوم معرفی شده‌اند، نشان می‌دهد که تلاش‌ها برای مقابله با این مسئله و هموار‌کردن مسیر کاربرد فراگیر NFTها در زندگی روزمره ما آغاز شده است و احتمالا چیزی قرار نیست جلوی پیشروی موج چهارم انقلاب رمزارزها را بگیرد.

ارسال دیدگاه
امتیاز بدهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.