ایبوک در مقابل کتاب!

0

                                                                                 

  • کتاب های محبوس (۱) : چرا و چگونه ایبوک جایی در آینده مطالعه و خواندن ندارد؟
  • بازار کتاب الکترونیک بسیار رشد کرده است امّا کاری که کتاب کاغذی می‌کند فقط کتاب کاغذی می‌کند.
  • در دنیای رسانه ؛ پیروزی حتمی با فن‌آوری دیجیتال است اما در قلمرو اقتصاد کتاب پیروزی با دیجیتال نیست.
  • حتی جوانترها هم مطالعه رمان و شعر و ادبیات چاپ شده را ترجیح می دهند.

چند هفته پیش نتایج یک پژوهش‌ آماری و گفتگوهای میدانی درباره اقتصاد نشر در سایتی آلمانی منتشر شد(۲) و نکات تازه‌ای را در رقابت کتاب کاغذی و کتاب الکترونیک بر ملاء ساخت:

علیرغم برتری فن آوری های دیجیتالی در تمام کسب و کارهای امروز و در زندگی روزمره ما،‌ پژوهش اخیر نشان می‌دهد که کتاب‌های چاپی روز به روز عرصه را بر کتاب الکترونیک تنگ تر کرده و خواهند کرد. پیشتر از این سوال همه ما دست‌‌اندرکاران صنعت نشر و کتاب این بود که چرا باید یک رمان ۴۰۰ صفحه‌ای را بر روی سلولز چاپ کرد در حالیکه یک کتاب‌خوان الکترونیکی ایبوک ریدرزمی‌تواند صدها عنوان کتاب را در خود جای دهد ؟ و امروز سوال ما اینست که چرا اتفّاقی که برای موسیقی و سینما افتاده برای کتاب روی نداده است ؟ 

آمار شگفت انگیزی ما را هوشیار می‌کند که تعداد استفاده کنندگان ایبوک در آلمان از سال ۲۰۱۴ تغییر نکرده است. آنهم در آلمان که فرایند دیجیتالی شدن لوازم زندگی از همه کشورهای همسایه سریعتر بوده و از حیث نرخ مطالعه جایگاه بالاتری دارد. 

۲۶ درصد از آلمانی‌های بالای ۱۶ سال یعنی تقریبا یک چهارم آنها در حال حاضر کتاب الکترونیک می خوانند؛ این رقم تقریبا مثل ۵ سال گذشته است که آمار خوانندگان ایبوک ۲۴ درصد بوده. آمار دیگری نشان می دهد که ۷۷ درصد از خوانندگان ایبوک یعنی سه چهارم آنها احساس خواندن کتاب کاغذی را روی صفحات E-Link از طریق کنتراست بالا و بدون نور پشت دیسپلی مشابه سازی می‌کنند. در حقیقت خواندن عادی و به شیوه قدیمی را شبیه سازی می‌نمایند. آخیم برگ رئیس Achim Berg سایت بیت کام  Bitkomمی‌گوید‌: ” ایبوک طرفداران زیادی دارد اما به تعداد آنها اضافه نشده است

آخیم برگ می‌پرسد: چرا علیرغم رشد رسانه‌های دیجیتالی هنوز کتاب الکترونیک رشد نکرده است؟ چرا ۸۰ درصد آلمانی ها هنوز کتاب چاپی می‌خرند و چرا صنعت نشر فقط ۶ درصد از سودش را ایبوک تامین می کند؟

در پاسخ باید گفت کتاب خواندن را لذّتی است متفاوت از خواندن اخبار. کتاب شیئی یا محملی است برای اندیشیدن: 

اجازه می دهیم به یک نویسندﺓ غریبه که برای ساعت‌ها به ناخودآگاه ما، دنیای احساسات و عمیق‌ترین پستوهای وجودمان و درون روح‌مان دسترسی مستقیم پیدا کند، از این طریق فضایی جادویی در ما ایجاد می شود و خیال و تصور به رقص در می‌آید. یک کتاب خوب مثل یک شریک یا رفیق خوب است.

بوی کتاب و وزن کاغذ آن به تجربه عاطفی و خاطره احساسی ما با خواندن کتاب تعلق دارد. بر خلاف ایبوک که مثل مهمانی است که از پشت شیشه شبانه به رختخواب ما سر می‌زند . مثل یک اثر هنری از پشت ویترین، ایبوک معطر نیست،‌ حس ندارد، فلز است و شیشه، عاشق ایبوک نمی توان بود. ایبوک کتابی محبوس و اسیر است. 

ایبوک با انسان رابطه برقرار نمی‌کند و نمی‌توان آن را به دایره دوستان قرض داد،ایبوک در ساحل دریا نم می‌کشد و خراب می‌شود، داخل ایبوک نمی‌توان خطی کشید و حاشیه زد  و نکته‌ای اضافه کرد، ایبوک استفاده شده  ارزان، دست دوم ودست چندم نداریم، ایبوک، ما  را از قفسه کتاب و بوی کتاب محروم  می کند و نمی‌توانیم کتابی را که سال‌ها پیش خوانده‌ایم در قفسه کتابخانه‌مان جستجو کنیم؛ فقط یکبار خوانده می‌شود.

کتاب اجازه دارد از دستمان رها شود و به زمین بیفتد و نیاز به سیم باطری و متعلقات و اکسسوری ندارد، وسط کتاب پریدن ساده و گاه لازم است، ورق زدن و دیدن عکس ها و خواندن زیرنویس‌ها پیش از خواندن کل کتاب آسان است، می‌توانی دید تا کجای کتاب خوانده‌ای. تازه احتیاج نداری که ابتدا ۱۵۰ یورود یا ۱۰ میلیون تومان پول بدهی تا شروع به خواند کتاب کنی. 

دامنه رقابت کتاب کاغذی با کتاب الکترونیک و تفاوت‌ها و امتیازات آن فصل دیگری است: پژوهشگران مغز و اعصاب مشغول مطالعه اثرات مانیتور بر سیستم عصبی انسان‌ها هستند و رمز گشایی می‌کنند: چیزی که پژوهشگران کشف کرده‌اند آنست که مغز انسان متن کتاب را مثل مناظر واقعی درک می‌کند . مغز نه تنها ترکیب حروف را به صورت ساختار ثابت کلمات می‌بیند و آنها را تصویر برداری می‌کند بلکه تصویر و ساختار ثابت را دوست دارد. بنابراین مغز دوست دارد که مطالب را روی کاغذ چاپی دنبال و پردازش کند تا از طریق ایبوک با  فونت‌های متغیر و ساختار متفاوت چشم آزادانه میان مطالب چاپ شده بر کاغذ یا نشان داده شده روی مانیتور (دیسپلی) تفاوت قائل می‌‌شود.

اینها همه پاسخ به سوال اوّل ما و عوامل جاماندن ایبوک از دیگر رسانه های دیجیتالی نیست . مساله فقط سلامتی چشم و نارضایتی مغز و قیمت بالا نیست. ظاهراً موجودیت ایبوک در قیاس با دیگر رسانه‌های خواندنی در دنیای رسانه دچار خطر شده است. برای مثال مایکروسافت از تابستان ایبوک نفروخته است. چون برایش دیگر نمی‌ارزد . کتاب ثابت کرده است که به حیات خود با نشاط بیشتر ادامه می‌دهد چون در بقای اصلح کامل و عالی جلوه کرده است.

ایبوک آینده خواندن نیست. هر چند که فن آوری دیجیتال برای روزنامه‌ها، رادیو و تلویزیون، فیلم و سینما و موسیقی کمک بسیار بزرگی بود و سرعت بالاتر و توسعه گسترده‌تر و تبلیغات هدفمند و درک جهانی و راحتی بیشتری را به رسانه‌ها ارزانی داشته اما ایبوک آینده خواندن نیست.

  1. Eingesperrte Bücher کتاب‌های محبوس 
  2. این گزارش با استفاده ازتحقیق منتشر شده در سایت آلمانی زبان RedaktionsNetzwerkDeutschland  تهیه و تدوین شده است.
ارسال دیدگاه
امتیاز بدهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.