بازاریابی شبکه ای چیست؟

0

بازاریابی شبکه ای چیست و چطور کار می‌کند؟

در مطلب حاضر به‌دنبال جوابی برای این سؤال خواهیم بود. پس از معرفی برخی مفاهیم اساسی این نوع بازاریابی، شما را با طرز کار آن آشنا خواهیم کرد. در بخش‌های پایانی مطلب هم جزئیات بیشتری درباره آن در اختیارتان خواهیم گذاشت. همراه ما باشید.

آنچه در این مقاله خواهید خواند:

  • بازاریابی شبکه ای چیست؟ 
  • نکات و مفاهیم کلیدی درباره بازاریابی شبکه ‌ای
  • بازاریابی شبکه‌ ای چطور کار می‌کند؟

 

بازاریابی شبکه ای چیست؟

برای آنکه توضیحات مطلب را به‌خوبی متوجه شوید، لازم است ابتدا پاسخی برای این پرسش بیابیم که بازاریابی شبکه ای چیست و تعریفی از آن به دست دهیم.

بازاریابی شبکه ‌ای یکی از انواع مدل‌های تجاری است که بر فروش شخص‌به‌شخص متکی است؛ فروشی که نماینده‌هایی مستقل که اغلب از خانه کارشان را دنبال می‌کنند، وظیفه به‌انجام‌رساندن آن را به عهده دارند. در بازاریابی شبکه‌ ای احتمال دارد درست‌کردن شبکه‌ ای از شرکای تجاری و فروشنده‌ها ضرورت یابد؛ می‌توان از کمک این افراد برای تولید لید/ سرنخ (lead)* و قطعی‌کردن معاملات فروش بهره گرفت.

*لید یا سرنخ (lead)

در فارسی با اصطلاح «مشتری راغب» هم شناخته می‌شود. مفهوم لید در بازاریابی به کسانی اشاره دارد که برای خرید یا دریافت کالاها و خدمات کسب و کاری بخصوص تمایل نشان می‌دهند؛ مسئله‌ای که شخص (که همان لید باشد) را به مشتری بالقوه تبدیل می‌کند.

در حال حاضر گروه‌های سازمان‌یافته شناخته‌شده متعددی هستند که فعالیت‌هایشان متکی بر بازاریابی شبکه ‌ای است؛ درحالی‌که برخی از این گروه‌ها متهم به پیروی از طرح‌های هرمی‌ هستند. تمرکز اصلی در چنین گروه‌هایی بر استخدام فروشندگانی است که برای دریافت بسته‌های گران‌قیمت شروع‌به‌کار (starter kits)** ملزم به پرداخت بیعانه (پیش‌پرداخت) هستند. به‌علاوه در این گروه‌ها کمتر به فروش محصولات به مصرف‌کنندگان فکر می‌شود و معمولا برنامه درخوری برای این کار ندارند.

**بسته‌های شروع‌به‌کار (starter kits)

بسته‌هایی هستند شامل سرمایه ابتدایی و دستورالعمل برای کسانی که به‌تازگی وارد کسب و کاری بخصوص می‌شوند.

نکات و مفاهیم کلیدی درباره بازاریابی شبکه‌ ای

پیش از آنکه به سایر بخش‌های مطلب برسیم، لازم است چند نمونه از نکات و مفاهیم کلیدی بازاریابی شبکه ‌ای را مطرح کنیم تا ذهنیتی کلی راجع‌به آن پیدا کنید و بهتر متوجه توضیحات سایر قسمت‌ها شوید.

بازاریابی شبکه ای

  • اغلب، کسانی به بازاریابی شبکه ‌ای روی می‌آورند که انرژی زیاد و مهارت‌های فروش قابل‌توجهی دارند: کسانی که می‌توانند با سرمایه‌ای نسبتا کم، کسب‌وکاری سودآور راه بیندازند؛
  • تجارت ازطریق بازاریابی شبکه ‌ای ممکن است شامل برنامه‌ای تک‌لایه باشد که در آن درآمد صرفا ازطریق فروش حاصل می‌شود یا شامل برنامه‌ای چندلایه باشد؛ به این معنا که در آن علاوه بر فروش محصولات، فروشندگان دیگری هم به خدمت گرفته می‌شوند؛
  • برخی شرکت‌های فعال در حوزه بازاریابی شبکه ‌ای لایه‌های متعددی از فروشندگان دارند. خیلی مراقب این شرکت‌ها باشید و حتما پیش از شروع به فعالیت، خوب راجع‌به آنها تحقیق کنید.

بازاریابی شبکه ای چگونه است و چطور کار می‌کند؟

بازاریابی شبکه‌ ای با نام‌های دیگری هم شناخته می‌شود؛ از آن جمله می‌توانیم به بازاریابی چندسطحی (multilevel marketing)، بازاریابی سلولی (cellular marketing)، بازاریابی وابسته یا همکاری در فروش (affiliate marketing)، بازاریابی مستقیم ـ مصرف‌کننده (consumer-direct marketing)، بازاریابی ارجاعی/ ریفرال (referral marketing) و کسب‌وکار تجاری از خانه (home-based business franchising) اشاره کنیم.

روند استخدام فروشندگان در شرکت‌هایی که از مدل بازاریابی شبکه ‌ای پیروی می‌کنند، اغلب حالتی لایه‌لایه دارد؛ یعنی کسانی که در رأس کارند، فروشندگان پایین‌دستی را تشویق به درست‌کردن شبکه دیگری از فروشندگان و به‌خدمت‌گرفتن آنها می‌کنند و همین روند ادامه پیدا می‌کند و لایه‌هایی متعدد از فروشندگان درست می‌شود.

بازاریابی شبکه ای

کسانی که در رأس کار قرار دارند و مؤسسان شرکت‌اند (بالادستی‌ها)، هم برای آنچه خودشان می‌فروشند حق کمیسیون دریافت می‌کنند و هم برای آنچه فروشندگان زیردستشان می‌فروشند (فروشندگانی که بالادستی‌ها به خدمت گرفته‌اند). به‌مرور زمان که به تعداد لایه‌ها افزوده می‌شود، حق کمیسیون کسانی که در بالاترین لایه‌اند، بیشتر و بیشتر می‌شود؛ به این خاطر که حق کمیسیون لایه‌های بالاتر همیشه محفوظ است و حتی بخشی از سود فروش پایین‌ترین لایه‌ها هم به آنها تعلق می‌گیرد.

بنابراین نخستین نکته مهمی که برای یافتن پاسخ این پرسش که بازاریابی شبکه ای چیست باید در ذهن داشته باشید، این است که بخشی از سود فروش یکی از لایه‌های پایینی فقط به لایه بالاسری تعلق نمی‌گیرد؛ بلکه شامل همه لایه‌های بالاتر می‌شود.

نکته دیگر این است که درآمد فروشندگان نه‌تنها به فروش محصولات بلکه به فعالیت‌هایشان درخصوص استخدام فروشندگان دیگر هم وابسته است؛ بنابراین کسانی که زودتر از دیگران وارد شرکت می‌شوند، بیشترین درآمد را خواهند داشت.

مزایا و معایب بازاریابی شبکه ‌ای

برای بهتر پی‌بردن به پاسخ این پرسش که بازاریابی شبکه‌ ای چیست لازم است اطلاعاتی هم درباره مزایا و معایب آن داشته باشید. در ادامه توضیحاتی مختصر و مفید دراین‌باره خواهیم داد.

از میان معایب فعالیت‌های مرتبط با بازاریابی شبکه‌ ای آنچه بیش از همه جلب‌توجه می‌کند، بدنامی اجتناب‌ناپذیری است که بعضا با آن همراه می‌شود. این موضوع به‌ویژه در‌باره شرکت‌هایی صدق می‌کند که از مدل چندلایه بازاریابی شبکه‌ ای پیروی می‌کنند. برخی افراد پیروی از طرح‌های هرمی را به چنین شرکت‌هایی نسبت می‌دهند و همین مسئله باعث بدنام‌شدن آنها می‌شود. در شرکت‌هایی که فعالیت‌ها متکی بر بازاریابی شبکه ‌ای چندلایه‌ای است، درآمد چشمگیری عاید فروشندگانی می‌شود که در لایه‌های بالایی هستند؛ درآمدی که بخش اعظم آن از حق کمیسیون‌های وضع‌شده بر درآمد فروشندگان لایه‌های پایینی حاصل می‌شود که خودشان درآمد بسیار کمتری دارند. بسته‌های شروع‌به‌کار گران‌قیمتی هم که بالادستی‌ها به کارکنان جدیدشان می‌فروشند، یکی دیگر از راه‌های کسب درآمد چنین شرکت‌هایی است.

مزیت بازاریابی شبکه ‌ای و آنچه باعث محبوبیت آن می‌شود، امکان کسب درآمد قابل‌توجه با سرمایه‌ای نسبتا کم برای کسانی است که علاوه بر انرژی زیاد برای کار، در فروشندگی هم کاملا ماهر و باتجربه‌اند.

تجربه ثابت کرده است که آن دسته از شرکت‌های متکی بر بازاریابی شبکه ‌ای که از مدل تک‌لایه پیروی می‌کنند، شهرت بهتری نزد مردم دارند (در مقایسه با شرکت‌های چندلایه که درآمد فروشندگان پایین‌دستی هم برای بالادستی‌ها سود دارد).

بازاریابی شبکه ای چیست؛ نکات و توصیه‌هایی که پیش از عضویت در چنین شرکت‌هایی باید مدنظر قرار دهید

اگر قصد دارید در یکی از این شرکت‌ها فعالیت کنید، بهتر است پیش از گرفتن تصمیم نهایی وقت کافی برای تحقیق و پرس‌وجو بگذارید. سؤال‌هایی را که در ادامه مطرح می‌کنیم، مدنظر داشته باشید و خوب راجع‌به آنها فکر کنید:

  • آیا مدل انتخابی شرکت بازاریابی شبکه ‌ای موردنظرتان کاملا اتفاقی انتخاب شده است یا آنکه از قبل برای آن برنامه ریخته بودند (اینکه فقط ازطریق فروش محصولات کسب درآمد کنند یا آنکه دیگرانی را هم به خدمت بگیرند)؟
  • سوابق کاری مؤسسان شرکت چگونه است؟
  • آیا شخصا علاقه‌ای به محصولاتی که شرکت موردنظرتان می‌فروشد دارید؟
  • اطرافیانتان چطور؟ آنها به محصولات شرکت علاقه دارند؟
  • روند تبلیغات محصولات شرکت اثربخش بوده است یا خیر؟
  • پیش‌بینی‌تان درباره روند درآمدزایی در شرکت موردنظر چیست؟ فکر می‌کنید ‌زمانی کوتاه به سوددهی خواهید رسید یا آنکه باید منتظر باشید و ببینید در بلندمدت چه اتفاقی خواهد افتاد؟

با بررسی سؤال‌هایی نظیر آنچه گفتیم، می‌توانید تصمیم بهتر و هوشمندانه‌تری بگیرید.

برگرفته از: investopedia

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.