وقتی قوانین مالیاتی با استانداردهای حسابداری نمی‌خوانند!

0

‌طبق ماده ۹۵ قانون مالیات‌های مستقیم‌، صاحبان مشاغل مکلفند اسناد و مدارک مثبته کافی را برای تشخیص سود مشمول مالیات نگهداری کنند و همچنین آن دسته از صاحبان مشاغلی که به‌موجب قانون مکلف به ثبت فعالیت‌های شغلی خود در دفاتر روزنامه و کل موضوع قانون تجارت هستند، باید دفاتر و اسناد و مدارک مربوط را با رعایت اصول و موازین و استانداردهای پذیرفته‌شده حسابداری نگهداری کنند‌.

‌طبق قانون مالیات‌های مستقیم صورت‌های مالی بایستی براساس استانداردهای پذیرفته‌شده حسابداری که ضوابط شناسایی و اندازه‌گیری را مشخص می‌کند، تهیه و تنظیم شوند. از طرف دیگر به دلیل استخراج اطلاعات مالی عناصر حسابداری مبنای محاسبه، ‌مالیات، از دفاتر قانونی و صورت‌های مالی تدوین‌شده ‌طبق استانداردهای حسابداری‌، مؤدیان مالیاتی انتظار دارند که سود حسابداری محاسبه‌شده با درآمد مشمول مالیات مطابقت داشته باشد. اما به دلایلی‌، سود حسابداری ابرازی توسط مؤدی مالیاتی با درآمد مشمول مالیات تشخیص شده توسط سازمان مالیاتی مغایرت دارد. این مغایرت ممکن است دوطرفه باشد یعنی با تعدیلات انجام شده گاهی سود مشمول بیش از سود حسابداری و گاهی سود مشمول مالیات کمتر از سود حسابداری باشد. به همین دلیل مؤدیان یا حسابداران و ماموران مالیاتی از سال‌ها قبل هم‌عقیده شده‌اند که قوانین مالیاتی با استانداردهای حسابداری هماهنگ نیستند. 

  • رویدادهای تعدیلی بعد از تاریخ ترازنامه 

بر اساس استانداردهای حسابداری با وقوع یک رویداد مهم بعد از تاریخ ترازنامه، تعدیلاتی باید صورت گیرد که این مهم در مقررات مالیاتی در نظر گرفته نشده است. 

  • سود و زیان تحقق نیافته حاصل از ارزیابی سرمایه‌گذاری‌ها 

در استانداردهای حسابداری معاملات به دو گروه سریع‌المعامله و بلند‌مدت طبقه‌بندی می‌شوند. سود و زیان تحقق‌نیافته حاصل از ارزیابی سرمایه‌گذاری‌های معاملاتی در پایان سال به حساب سود و زیان دوره منظور می‌شود‌، اما زیان تحقق‌نیافته حاصل از سرمایه‌گذاری‌های بلند‌مدت هر‌ساله به حساب سود و زیان دوره منظور شده ولی سود تحقق‌نیافته به حساب صاحبان سهام منتقل می‌شود و به حساب سود و زیان سال مورد رسیدگی منظور نمی‌شود، این در حالی است که مقررات مالیاتی زیان تحقق‌نیافته حاصل از ارزیابی سرمایه‌گذاری‌ها در پایان سال را هزینه قابل قبول نمی‌داند و قبول زیان به عنوان هزینه قابل قبول و مشمول مالیات نبود سود به علت انتقال آن به حساب حقوق صاحبان سهام دور از منطق مالیاتی است.‌

  • تحقق و زمان شناخت درآمدهای عملیاتی 

استانداردهای حسابداری شرایطی را برای شناسایی درآمد در نظر دارند‌‌ که بحث در مورد آن به کرات صورت گرفته‌، ولی ‌طبق منطق مالیاتی فروش یا درآمد به محض انجام معامله باید در دفاتر ثبت و در صورت عدم وصول وجه درآمد یا کالای فروش رفته برابر بند ۲۳ ماده ۱۴۸ جزء هزینه‌های قابل قبول است.‌

  •  ذخیره بدهی‌ها 

‌طبق استاندارد شماره ۴ حسابداری پیش‌آمدهای احتمالی(ممکن) باید در تاریخ ترازنامه مدنظر قرار گرفته و آثار مالی آن برآورد و ذخیره در حساب‌ها در نظر گرفته شود که در این‌باره در فصل هزینه‌های قابل قبول در مقررات مالیاتی پیش‌بینی صورت نگرفته است و قابل قبول نیست.

  • زیان قابل پیش‌بینی قراردادهای بلند‌مدت 

مطابق بیانیه شماره ۹ استانداردهای حسابداری هرگاه ماحصل یک پیمان بلند‌مدت را نتوان به‌گونه‌ای قابل اتکا بیان کرد :

الف‌) درآمد تنها باید معادل مخارج متحمل‌شده‌ای که احتمال بازیافت آن وجود دارد‌، شناسایی شود .

ب ) مخارج پیمان را باید در دوره وقوع به عنوان هزینه‌های دوره شناسایی کرد .

ج ) زیان قابل پیش‌بینی پیمان باید فورا در همان دوره شناسایی شود. موارد فوق نیز با مقررات مالیاتی مطابقت ندارد‌؛ زیرا در صورتی‌که پیمانکار خارجی باشد، بدون توجه به سود و زیان حاصل از عملیات پیمانکاری مطابق بند الف ماده ۱۰۷ قانون مالیات‌های مستقیم ۱۲درصد کل وجوه ناخالص دریافتی در سال بابت عملیات پیمانکاری درآمد مشمول مالیات است و در مورد پیمانکاران داخلی در صورت قبول دفاتر آنها بر اساس سود و زیان تحقق یافته (‌درصد پیشرفت کار‌) و در صورت عدم قبول دفاتر آنها مطابق ضریب موجود در دفترچه ضرایب مالیاتی درآمد مشمول مالیات تعیین می‌شود و زیان قابل پیش‌بینی نیز قابل قبول نیست.

  • معاوضه دارایی با دارایی 

طبق ق. م. م در خصوص معاوضه دارایی با دارایی در مورد املاک‌، مالیات نقل و انتقال از طرف وصول می‌شود و در خصوص معاوضه طرفی که منتفع‌شده نسبت به مازاد مشمول مالیات است.‌

  • استهلاک دارایی‌های نامشهود 

طبق ق. م. م در خصوص دارایی‌های نامشهود به دلیل عدم رؤیت دارایی و با توجه به اینکه دارایی به صورت حق بوده و عمری برای آن نمی‌توان در نظر گرفت‌، هزینه استهلاک برای آن پیش‌بینی نشده است.‌

  • مالیات اقلام غیرمترقبه(تفاوت در افشا) 

در استانداردهای حسابداری سود و زیان حاصل از رویدادهای غیر‌مترقبه باید جدا از سود و زیان عملیاتی و غیر‌مستمر نشان داده شود و مالیات هر بخش نیز جداگانه محاسبه شود، اما این تفکیک در مقررات مالیاتی وجود ندارد.‌

  • تسعیر دارایی‌ها و بدهی‌های ارزی 

زیان حاصل از تسعیر ارز به شرط اتخاد یک روش یکنواخت طی سال‌های مختلف از طرف مؤدی به عنوان هزینه و طبعا سود ناشی از تسعیر بدهی‌ها و دارایی‌ها نیز به عنوان درآمد و مشمول مالیات است، (اگر رویه یکنواخت نباشد زیان تسعیر ارز هزینه غیر قابل قبول است.) بر طبق ماده ۱۳۶ قانون محاسبات عمومی سود و زیان حاصل از تسعیر دارایی‌ها و بدهی‌های ارزی شرکت‌های دولتی باید در حساب ذخیره تسعیر بدهی‌ها و دارایی‌های ارزی منظور شود.‌

  • تجدید ارزیابی دارایی‌ها 

از دیدگاه استاندارد حسابداری افزایش مبلغ دفتری دارایی‌ها در نتیجه تجدید ارزیابی باید تحت عنوان مازاد تجدید ارزیابی و به عنوان بخشی از حقوق صاحبان سهام طبقه‌بندی شود و در صورت سود و زیان جامع انعکاس یابد و کاهش آن نیز به عنوان هزینه ثبت شود. اما براساس مقررات مالیاتی‌، افزایش بهای دارایی ناشی از تجدید ارزیابی دارایی‌ها مشمول مالیات و برابر تبصره ۱۰ جدول استهلاک ماده ۱۵۱ قابل استهلاک نخواهد بود‌. کاهش ارزش دارایی‌ها ناشی از … در فصل هزینه‌های قابل قبول پیش‌بینی نشده است.‌

  • هزینه‌های تاسیس(تنها اختلاف در خصوص سنوات مستهلک کردن دارایی)

بر طبق مقررات مالیاتی هزینه‌های تاسیس و هزینه‌های زائد بر درآمد دوره قبل از بهره‌برداری از تاریخ بهره‌برداری به مدت ۱۰ سال به طور مساوی قابل استهلاک است در حالی که طبق استاندارد موسسه می‌تواند در همان سال اول بهره‌برداری کل هزینه تاسیس را به حساب سود و زیان منظور کند.

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.