فرصت‌سوزی نکنید!

0

یکی از سوالاتی که همواره از من پرسیده می‌شود این است که چگونه از بین تعداد زیادی ایده که به ذهنمان می‌رسد یک ایده مناسب را انتخاب کنیم. به‌طور کلی دسته‌ای از افراد دارای ویژگی‌هایی هستند که مانند یک موتور ایده می‌توانند ایده تولید کنند. مشکلی که این افراد با آن مواجه هستند این است که تعداد زیادی ایده دارند اما در انتخاب و تمرکز بر روی آن‌ها دچار سردرگمی می‌شوند. بارها و بارها این مسئله برای من پیش آمده که فردی علاقه‌مند به کارآفرینی به من مراجعه کرده و گفته سه ایده در زمینه راه‌اندازی یک استارتاپ دارد، و سردرگم است که بر روی کدام‌یک تمرکز کند. از آنجایی که این موضوع ممکن است برای بسیاری از شما نیز پیش آمده باشد، تصمیم گرفتم مطلبی در زمینه نحوه بررسی ایده‌ها و انجام یک انتخاب درست از بین ایده‌هایی که داریم بنویسم. در این نوشته ابزاری کاربردی در این زمینه معرفی می‌شود. اما قبل از معرفی ابزار، بهتر است یک سری تعاریف را با هم مرور کنیم.

  •  ایده چیست؟

ایده یک فکر، تفکر و اندیشه است که برای بهره‌برداری از یک فرصت در ذهن ما شکل می‌گیرد. یک ایده می‌تواند مقدمه‌ای برای یک اختراع و درنهایت نوآوری باشد (قبلا به این نکته اشاره شد که نوآوری مفهوم تجاری‌سازی را در بردارد).

  •  فرصت چیست؟

فرصت یک نیاز بی‌پاسخ است که در بازار وجود دارد. وقتی شما به این نیاز از طریق یک ایده پاسخ می‌دهید، درواقع از این فرصت بهره‌برداری شده است، یا به عبارتی شما از این فرصت بهره‌برداری کرده‌اید. اگر کمی دقت کنید متوجه می‌شوید که نیازهای بی‌پاسخ زیادی در بازارهای مختلف وجود دارند. سوالی که مطرح می‌شود این است که به کدام‌یک از این نیازها پاسخ دهیم. اینجاست که بحث جذابیت فرصت و نحوه شناسایی فرصت‌های جذاب مطرح می‌شود.

  •  ویژگی‌های یک فرصت جذاب

در اینجا چند ویژگی مهمی را که باید در زمینه انتخاب یک فرصت و ایده جذاب مد نظر داشت با هم مرور می‌کنیم.

 ارزش حاصل از فرصت: این فرصت آنقدر برای مشتریان جذاب است که حاضر باشند برای آن پول پرداخت کنند؟ به عبارت دیگر، برآورده شدن این نیاز برای آن‌ها ارزشمند است؟

 سودآوری فرصت: آیا این فرصت پتانسیل‌های سودآوری بالایی دارد؟ هزینه‌ها را پوشش می‌دهد؟ حاشیه سود چقدر جذاب است؟

ریسک فرصت: بهره‌برداری از هر فرصتی، مقداری ریسک دربردارد. باید در نظر گرفت که ریسک و سودآوری حاصل از بهره‌برداری از فرصت، نسبت مناسبی با یکدیگر دارند یا خیر.

 توانایی تیم: آیا تیم و مجموعه‌ای که قرار است از این فرصت بهره‌برداری کنند، توانایی این کار را دارند؟ توان فنی و مدیریتی در تیم موسس وجود دارد یا خیر؟

 علاقه تیم: به نظر من، یکی از مهم‌ترین نکات برای بهره‌برداری از یک فرصت، میزان علاقه تیم به بهره‌برداری از این فرصت است. علاقه باعث تعهد می‌شود و مثل یک موتور تولید انرژی است که توان لازم برای طی کردن روزهای سخت تجاری‌سازی و ناملایمات کارآفرینی را فراهم می‌کند.

 سرمایه اجتماعی: منظور از سرمایه اجتماعی در مقوله تشخیص و بهره‌برداری از فرصت‌های کارآفرینی، تعداد افرادی است که شما در زمینه آن فرصت می‌شناسید و از اعتباری مناسب در بین آن‌ها برخوردار هستید و می‌توانید به‌واسطه ارتباطتان با آن‌ها روند بهره‌برداری از فرصت را تسهیل کنید.

پنجره فرصت: یا میزان دوام فرصت، به این معناست که شما چقدر زمان دارید تا از این فرصت بهره‌برداری و استفاده کنید. آیا این فرصت بادوام است و می‌توانید مدت زیادی روی کسب سود از آن حساب باز کنید؟ یا نه، به‌سرعت توسط رقبای تازه‌وارد و یا رقبای موجود، فرصت مربوطه از بین می‌رود و به‌اصطلاح پنجره فرصت بسته می‌شود؟

 توان مالی: آیا شما و تیمتان با در نظر گرفتن سرمایه اجتماعی خود توان این را دارید که هزینه‌های مالی بهره‌برداری از این فرصت را فراهم کنید، مثلا سرمایه‌گذار جذب کنید، وام بگیرید و…؟ این‌ها مهم‌ترین مواردی هستند که در زمینه انتخاب فرصت‌های جذاب باید به آن‌ها توجه کرد.

  •  سوال: تعیین برخی از این موارد دشوار است. چگونه این نمره‌گذاری را انجام دهیم؟

بله، کاملا درست است. شما نیاز به یک‌سری تحقیقات دارید. نیاز است با یک‌سری افراد خبره در مورد هریک از ایده‌ها مشورت کنید و یک تحلیل کلی از آن داشته باشید. هدف از ارائه این ابزار، انجام یک تحلیل اولیه سریع است که به شما کمک می‌کند قبل از اینکه دست‌به‌کار شوید به نکات مهم هر فرصت توجه داشته باشید. این ابزار مقدماتی و توجه به عوامل مطرح‌شده در آن باعث می‌شود از سردرگمی در مورد ایده‌هایتان رها شوید و از بین 10 ایده به 1 یا 2 ایده و فرصت متناسب با توانمندی‌هایتان و احتمال موفقیت بالا دست پیدا کنید. بعد از این مرحله می‌توانید با طی کردن یک فرآیند استارتاپی، ایده‌ها و فرصت‌های حاصل از به‌کارگیری این ابزار را اعتبارسنجی دقیق‌تری کنید، که در آینده در مورد این فرآیند توضیحات بیشتری خواهیم داد.

  •  منابع کشف فرصت و ایده‌های جدید

تا اینجا متوجه شدیم که فرصت عبارت است از یک نیاز بی‌پاسخ، و ایده روشی است برای تامین و پاسخگویی به آن نیاز. از طرفی هم ابزاری برای ارزیابی و غربالگری فرصت‌ها و ایده‌ها ارائه شد. سوالی که بارها و بارها از من پرسیده می‌شود این است که از کجا فرصت‌ها را شناسایی کنیم؟ یا چطور به ایده‌های خوب دست پیدا کنیم؟ توجه داشته باشید که در اینجا بحث ایده‌یابی مطرح می‌شود. افراد بسیار زیادی هستند که دانش فنی و حتی تیم متخصص دارند ولی توان و یا فرصت ایده‌یابی و کشف فرصت‌ها را ندارند. دلیل اصلی اینکه این روزها سرمایه‌گذارها علاقه‌مند به سرمایه‌گذاری بر روی استارتاپ‌ها هستند هم دقیقا همین است. آن‌ها استارتاپ‌ها را ابزار شکار فرصت‌های بازار می‌بینند، و لذا در صورتی که به آن‌ها ثابت شود فرصت جذابی از بازار توسط یک استارتاپ مورد هدف قرار گرفته و استارتاپ مربوطه توان ابتدایی تولید محصول و تشکیل تیم را دارد، حاضر به سرمایه‌گذاری در آن هستند. در بخش انتهایی این نوشته قصد دارم یک سری منبع خوب در زمینه ایده‌یابی و جستجوی فرصت‌های کسب‌وکار معرفی کنم. به‌ طور کلی، منابع اطلاعاتی مهم‌ترین منبع تشخیص فرصت‌های کارآفرینی هستند که در زیر به آن‌ها می‌پردازیم.

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.